Thử hình dung: lần đầu nấu cơm gạo lứt đen, nồi cơm có màu tím sẫm, mùi thơm lạ, cả nhà nhai mãi thấy cứng. Lần sau ngâm gạo từ tối, cơm mềm hẳn, ăn quen dần. Gạo lứt đen ngon, nhưng cần biết cách nấu.
Gạo lứt đen là gì?
Gạo lứt là gạo chỉ bóc lớp vỏ trấu ngoài cùng, còn giữ lớp cám và mầm. Gạo lứt đen là giống gạo có lớp cám màu tím đen. Ở nhiều vùng, người ta còn gọi là gạo cẩm, gạo tím than (tên gọi có thể khác nhau tùy giống và địa phương).
Màu tím đen đến từ nhóm sắc tố tự nhiên anthocyanin, cũng là nhóm sắc tố tạo màu cho dâu tằm, bắp cải tím, khoai lang tím.
Dinh dưỡng phổ thông của gạo lứt đen
So với gạo trắng đã xát kỹ, gạo lứt nói chung giữ lại được lớp cám và mầm. Vì vậy theo kiến thức dinh dưỡng phổ thông:
- Nhiều chất xơ hơn: ăn chắc bụng, no lâu hơn.
- Giữ được nhiều vitamin nhóm B và khoáng chất hơn: vì các chất này tập trung nhiều ở lớp cám, mầm.
- Có sắc tố anthocyanin: sắc tố tự nhiên tạo màu tím đen, cũng có trong nhiều thực phẩm màu tím, đỏ.
- Hấp thu chậm hơn gạo trắng: nhờ chất xơ, nên thường được khuyên dùng thay một phần gạo trắng.
Tuy vậy, gạo lứt đen vẫn là tinh bột. Ăn nhiều vẫn nạp nhiều năng lượng. Điều quan trọng là thay thế, không phải ăn thêm.
Theo quan niệm Đông y
Theo quan niệm Đông y, thực phẩm màu đen thường có mặt trong thực đơn dưỡng sinh của người trung niên. Gạo đen cùng đậu đen, vừng đen là bộ ba quen thuộc trong nhóm thực phẩm này.
Cách nấu gạo lứt đen dễ ăn
Cơm gạo lứt đen
- Vo nhẹ gạo, ngâm nước 4–8 tiếng (hoặc qua đêm).
- Trộn với gạo trắng theo tỷ lệ 1:1 hoặc 1:2 cho người mới ăn.
- Nấu với lượng nước nhiều hơn gạo trắng một chút. Nồi có chế độ “gạo lứt” thì càng tiện.
- Ủ thêm 10–15 phút sau khi cơm chín.
Cháo gạo lứt đen
Ninh gạo đã ngâm với nhiều nước, có thể thêm đậu đen, đậu đỏ. Cháo sánh, màu tím đẹp, ăn ngọt hoặc mặn đều được.
Gạo lứt đen rang uống nước
Rang gạo khô trên chảo đến khi thơm, hạt nổ nhẹ. Hãm một nắm nhỏ với nước sôi như pha trà. Nhiều gia đình uống thay nước lọc vài cốc trong ngày.
Mẹo cho người mới ăn gạo lứt
Đừng đổi hẳn sang gạo lứt ngay từ đầu. Tuần đầu trộn khoảng một phần ba gạo lứt đen với gạo trắng. Khi cả nhà quen vị, tăng dần lên một nửa. Ăn cơm gạo lứt nên nhai kỹ hơn bình thường. Món canh, món kho đậm vị đi kèm cũng giúp bữa cơm gạo lứt dễ ăn hơn.
Ai cần lưu ý?
- Người cao tuổi răng yếu, trẻ nhỏ: nên nấu mềm, trộn với gạo trắng, hoặc dùng dạng bột, dạng cháo.
- Người đang ăn kiêng theo chỉ định của bác sĩ: gạo lứt vẫn là tinh bột, cần hỏi bác sĩ về khẩu phần.
- Người có bệnh thận được dặn hạn chế một số khoáng chất: nên hỏi bác sĩ trước khi ăn thường xuyên.
- Người mới ăn: bắt đầu từ ít, tăng dần để quen vị.
Bảo quản gạo lứt
Lớp cám có dầu nên gạo lứt dễ ôi hơn gạo trắng. Mua lượng vừa dùng, đựng hộp kín, để nơi khô mát. Thấy gạo có mùi hôi dầu, có mọt thì không nên dùng.
Sản phẩm liên quan
Ai muốn có gạo lứt đen trong thực đơn mà ngại nấu có thể tham khảo Bột Lục Hắc – 6 vị sắc đen. Gạo lứt đen là một trong 6 nguyên liệu của hũ bột, cùng đậu đen xanh lòng, óc chó, hắc kỳ tử, dâu tằm đen sấy và vừng đen, đã xay mịn sẵn, chỉ cần pha là dùng.
Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay cho lời khuyên của bác sĩ.
Mua chính hãng tại lienan.vn hoặc gọi 1900 2685.
