Ông bà ta có nhiều món “đen” mà con cháu ăn từ nhỏ: chè đậu đen ngày hè, xôi đậu đen ngày rằm, muối vừng đen chấm cơm nóng, bát canh mộc nhĩ thịt băm. Đi khắp châu Á, ta cũng gặp những món tương tự: chè mè đen của người Hoa, cơm gạo đen của người Hàn, bánh vừng đen của người Nhật. Vì sao thực phẩm màu đen lại được quý như vậy?
Màu đen trong quan niệm Đông y
Theo quan niệm Đông y, thực phẩm màu đen thường có mặt trong thực đơn dưỡng sinh của người trung niên. Người xưa còn hay sắp xếp bữa ăn theo màu sắc – xanh, đỏ, vàng, trắng, đen – để mâm cơm cân bằng và đa dạng.
Đây là cách nhìn truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ, nên hiểu như một kinh nghiệm ẩm thực.
Màu đen dưới góc nhìn dinh dưỡng
Nhiều loại thực phẩm có màu tím đen nhờ nhóm sắc tố tự nhiên anthocyanin. Nhóm sắc tố này cũng có trong nhiều loại rau củ, trái cây màu tím, đỏ, đen.
Những thực phẩm màu đen quen thuộc
Đậu đen
Có đạm thực vật, chất xơ. Người Việt nấu chè, nấu xôi, rang uống nước. Đậu đen xanh lòng được nhiều người ưa chuộng vì bùi, thơm.
Vừng đen (mè đen)
Hạt nhỏ nhưng nhiều chất béo, có canxi và một số khoáng chất. Muối vừng, chè vừng đen, kẹo vừng là những món quen thuộc.
Gạo lứt đen
Gạo còn lớp cám màu tím đen, nhiều chất xơ hơn gạo trắng. Nấu cơm, cháo, rang uống nước.
Mộc nhĩ (nấm mèo)
Có chất xơ, giòn sần sật. Thường dùng trong nem rán, canh, miến xào.
Dâu tằm đen
Quả chín màu tím đen, vị chua ngọt. Người ta ngâm siro, làm mứt, phơi khô.
Hắc kỳ tử
Họ hàng với câu kỷ tử đỏ quen thuộc, quả màu tím đen, thường dùng pha trà hoặc phối trong các món dưỡng sinh.
Óc chó
Dù nhân không màu đen, óc chó vẫn thường được phối cùng các vị đen trong món dưỡng sinh. Óc chó có chất béo không bão hòa, được nhiều người dùng trong bữa phụ.
Cách đưa thực phẩm màu đen vào bữa ăn hằng ngày
- Bữa sáng: xôi đậu đen, cháo gạo lứt đen, hoặc ly bột từ các hạt đen.
- Bữa trưa, tối: rắc vừng đen lên rau luộc, thêm mộc nhĩ vào món xào, canh.
- Bữa phụ: chè đậu đen ít đường, vài hạt óc chó.
- Đồ uống: nước đậu đen rang, trà gạo lứt đen rang.
Ăn bao nhiêu là hợp lý?
“Tốt” không có nghĩa là ăn càng nhiều càng tốt. Vừng, óc chó nhiều chất béo, ăn nhiều dễ thừa năng lượng. Đậu ăn nhiều một lúc cũng dễ ngán. Cách hợp lý là có mặt đều đặn trong bữa ăn, lượng vừa phải, xen kẽ cùng các nhóm thực phẩm màu khác.
Ai nên lưu ý?
- Người dị ứng với vừng, các loại hạt.
- Người cao tuổi, răng yếu nên ăn dạng nấu nhừ, xay mịn.
- Người có bệnh lý cần ăn kiêng nên hỏi bác sĩ.
Sản phẩm liên quan
Bột Lục Hắc – 6 vị sắc đen gom 6 vị sắc đen: hắc kỳ tử, dâu tằm đen sấy, óc chó, vừng đen, đậu đen xanh lòng, gạo lứt đen trong một hũ – một ly ấm buổi sáng, bữa phụ nhẹ nhàng cho người bận rộn. Ai thích vị đơn giản – thơm vị mè đen rang, bùi béo tự nhiên – có thể chọn Bột Mè Đen Mix Đậu Đen Xanh Lòng.
Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay cho lời khuyên của bác sĩ.
Mua chính hãng tại lienan.vn hoặc gọi 1900 2685.
